Onze droom

Een gezonde Noordzee, bron van duurzame energie, rijk aan natuur en vol leven. Dát is onze droom. Aan de basis ligt een even simpel als doeltreffend inzicht: windparken op zee kunnen fungeren als kraamkamers van onderwaternatuur.

Ooit was 20 procent van de Noordzeebodem bezaaid met oesterbanken, waar vissen, schaal- en schelpdieren en andere organismen welig tierden. Inmiddels is door visserij en ziektes de biodiversiteit van ons grootste natuurgebied afgenomen en zijn nagenoeg alle natuurlijke riffen verdwenen. Als we die riffen terug willen brengen, zijn actieve ingrepen noodzakelijk.

De komende jaren verrijzen er veel windparken op de Noordzee. Omdat er binnen deze parken niet over de bodem mag worden gevist, kunnen ze uitstekend fungeren als kraamkamer voor onderwaternatuur. Maar die kraamkamers ontstaan niet vanzelf; daar zullen we bij moeten helpen. Om bijvoorbeeld de verdwenen oesterbanken te laten terugkeren, is een ‘kickstart’ nodig: als wij een basis leggen, staan binnen een paar jaar de oesters op eigen benen. Met De Rijke Noordzee willen Natuur & Milieu en Stichting De Noordzee deze en andere mogelijkheden van windparken optimaal benutten. Dit project betekent een enorme schaalvergroting van de baanbrekende en veelbelovende combinatie van windenergie en natuurontwikkeling. Met het Droomfonds zorgen we ervoor dat deze combinatie een wereldwijde standaard wordt.

We plaatsen kunstriffen en zetten oesters uit om het zeeleven te helpen floreren. Daarbij onderzoeken we wat de ideale omstandigheden voor optimale natuurversterking zijn. De opgedane kennis willen we laten toepassen in alle windparken op de Noordzee.

Bouwsteen voor de toekomst
Met De Rijke Noordzee zetten Natuur & Milieu en Stichting De Noordzee in op natuurversterking als vast onderdeel bij de aanleg van elk windmolenpark. We ontwikkelen een blauwdruk voor natuurherstel in alle windparken op zee. Dit demonstratieproject kan de hele windsector inspireren. En natuurlijk: enthousiasme van het bredere publiek vergroten voor de prachtige kansen van wind op zee.

De aanpak: Bouwen van levende riffen
In nauwe samenwerking met de wind- en waterbouwsector en de wetenschap bouwen we op vijf locaties in Nederlandse offshore windparken levende riffen voor onder meer oesters, kokerwormen en paardenmosselen. Riffen zijn een schuilplaats voor veel leven in zee en een bron van voedsel voor andere zeedieren.
De rifstructuren, die worden ontworpen en getest in een lab, bestaan uit harde materialen waarop diverse soorten zich kunnen aanhechten. Over een oppervlak van vier hectare per windpark worden duizenden kilo’s aan ‘biobouwers’ geplaatst; zij vormen levende riffen die zichzelf in stand houden. Door op deze manier een beschutte kraamkamer te creëren op de bodem van de Noordzee, leggen we de basis voor een ecosysteem dat opnieuw kan gaan bloeien. Om dit nog te versterken plaatsen we ‘kolonisatiesoorten’, zoals dodemansduim. Deze soorten vormen zelf geen rif, maar komen wel veel voor op rifachtige structuren, waar ze een schuilplaats en leefgebied zijn voor allerlei zeeleven. De opgedane kennis is open-source zodat toekomstige projecten eenvoudig en kostenefficiënt kunnen worden opgestart. De lessen van een reeds begonnen project van Natuur & Milieu en Stichting De Noordzee voor oesterherstel in windpark Luchterduinen, wordt in De Rijke Noordzee meegenomen.

Borgen en vergroten
Met dit project maken we de wind- en waterbouwsector enthousiast voor natuurontwikkeling in windparken. Partijen die ermee aan de slag gaan, maken we het makkelijker en goedkoper door ze geteste en gecertificeerde producten te bieden, alsmede kant-en-klare technische ontwerpen en monitoringstechnieken.
Samen met een bestaand bedrijf of onderzoeksinstituut zetten wij een eigen kweeklijn op. Zo hebben we de garantie van voldoende gezond bronmateriaal, dat vervolgens ook kan worden gebruikt voor andere natuurontwikkelingsprojecten.

Tegelijk lobbyen we bij Kamerleden en ambtenaren ervoor dat de politiek de prachtige combinatie van natuurontwikkeling en windenergie op zee met ondersteunend beleid stimuleert. We betrekken Kamerleden, ambtenaren en beleidsmakers actief bij ons project. Door de positieve resultaten van De Rijke Noordzee op aantrekkelijke wijze openbaar te maken, krijgt de combinatie van natuurontwikkeling en windparken de steun van het bredere publiek en zal men positiever denken over de verdere uitrol van duurzame energie op zee.